الخطبة الأولى
إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ، نَحْمَدُهُ وَنَسْتَعِينُهُ وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِهِ اللَّهُ فَلَا مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلَا هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إلـٰه إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ.
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِۦ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسۡلِمُونَ ١٠٢ﵞ
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ٱتَّقُواْ رَبَّكُمُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن نَّفۡسٖ وَٰحِدَةٖ وَخَلَقَ مِنۡهَا زَوۡجَهَا وَبَثَّ مِنۡهُمَا رِجَالٗا كَثِيرٗا وَنِسَآءٗۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِي تَسَآءَلُونَ بِهِۦ وَٱلۡأَرۡحَامَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلَيۡكُمۡ رَقِيبٗا ١ ﵞ
ﵟيَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَقُولُواْ قَوۡلٗا سَدِيدٗا ٧٠ يُصۡلِحۡ لَكُمۡ أَعۡمَٰلَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡ ذُنُوبَكُمۡۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ فَازَ فَوۡزًا عَظِيمًا ٧١ﵞ
أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ خَيْرَ الْكَلَامِ كَلَامُ اللهِ، وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَشَرَّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلَّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةٌ، وَكُلَّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ، وَكُلَّ ضَلَالَةٍ فِي النَّارِ.
ឱបងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! ចូរកោតខ្លាចអល់ឡោះជាម្ចាស់ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ហើយត្រូវមានស្មារតីដឹងជានិច្ចថា ទ្រង់តែងតែឃ្លាំមើលរាល់ទង្វើរបស់យើង មិនថាលាក់កំបាំង ឬបើកចំហ។ ចូរអនុវត្តតាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិងខ្ជាប់ខ្ចួន នូវរាល់បទបញ្ជាទាំងឡាយរបស់ទ្រង់ ហើយចៀសវាងឲ្យឆ្ងាយពីរាល់ប្រការទាំងឡាយដែលទ្រង់បានហាមឃាត់។
សូមដឹងថាការគោរពសក្ការៈអល់ឡោះ គឺជាគោលបំណងនៃការបង្កើតជិននិងមនុស្ស។ អល់ឡោះមានបន្ទូលថា៖
ﵟوَمَا خَلَقۡتُ ٱلۡجِنَّ وَٱلۡإِنسَ إِلَّا لِيَعۡبُدُونِ ٥٦ﵞ ﵝالذَّارِيَات : ﵖﵕﵜ
“ហើយយើងមិនបានបង្កើតជិននិងមនុស្សលោកនោះឡើយ លើកលែងដើម្បីឱ្យពួកគេគោរពសក្ការៈ(មកចំពោះយើងតែមួយគត់)ប៉ុណ្ណោះ។”
បងប្អូនខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ! នៅក្នុងខុតបះមុន យើងបាននិយាយអំពីនិយមន័យនៃអ៊ីបាដះ(ការគោរពសក្ការៈ )គោលការណ៍មូលដ្ឋាន និងប្រភេទរបស់វា។ ថ្ងៃនេះ យើងនឹងនិយាយអំពី លក្ខខណ្ឌនៃការទទួលយកអ៊ីបាដះ តាមដែលអល់ឡោះសម្រួល។
បងប្អូនមូស្លីមទាំងឡាយ! រាល់ការគោរសក្ការៈទាំងអស់នៅក្នុងអ៊ីស្លាមត្រូវតែបំពេញលក្ខខណ្ឌមូលដ្ឋានពីរយ៉ាងដើម្បីឱ្យវាត្រូវបានទទួលយក៖
1. អ៊ីហ្លាស (ភាពស្មោះត្រង់ចំពោះអល់ឡោះ) - មានន័យថាគោលបំណងរបស់ខ្ញុំបម្រើក្នុងការធ្វើវាគឺដើម្បីខិតទៅជិតអល់ឡោះ មិនមែនអ្នកផ្សេងទេ។ អ្នកណាងាកទៅរកអ្នកផ្សេងក្រៅពីអល់ឡោះក្នុងការគោរពសក្ការៈណាមួយ គឺគាត់បានធ្លាក់ទៅក្នុងស្ហីរិក។ សូមអល់ឡោះការពារយើង។
2. ការធ្វើតាមណាពី ﷺ និងការអនុវត្តតាមគាត់ក្នុងរបៀបធ្វើអ៊ីបាដះនោះ។
ការបំពេញលក្ខខណ្ឌនៃការទទួលយកអ៊ីបាដះគឺជាអត្ថន័យនៃពាក្យរបស់អាល់-ហ្វ៊ូដៃល ប៊ិន អីយ៉ាដ :អំពីអាយ៉ាត់៖﴿لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا﴾ “ដើម្បីសាកល្បងពួកអ្នក ថាតើអ្នកណាក្នុងចំណោមពួកអ្នកដែលសាងទង្វើបានប្រសើរជាងគេ។”
គាត់បានពោលថា៖ ស្មោះត្រង់បំផុត និងត្រឹមត្រូវបំផុត។ ពួកគេបានសួរថា៖ ឱអាប៊ូ អាលីអើយ! តើអ្វីជាស្មោះត្រង់បំផុត និងត្រឹមត្រូវបំផុត? គាត់បានឆ្លើយថា៖ ប្រសិនបើទង្វើនោះស្មោះត្រង់ ប៉ុន្តែមិនត្រឹមត្រូវ វានឹងមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ ហើយប្រសិនបើវាត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែមិនស្មោះត្រង់ វានឹងមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ រហូតទាល់តែវាស្មោះត្រង់ និងត្រឹមត្រូវ។ ហើយភាពស្មោះត្រង់ គឺអ្វីដែលធ្វើចំពោះអល់ឡោះ ហើយភាពត្រឹមត្រូវ គឺអ្វីដែលធ្វើតាមសុណ្ណះ។
ការពន្យល់លម្អិតនៃលក្ខខណ្ឌទីពីរនៃអ៊ីបាដះ
បងប្អូនខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ! ដើម្បីឱ្យមនុស្សម្នាក់អនុវត្តតាមណាពី ﷺ ក្នុងអ៊ីបាដះរបស់គាត់ គាត់ត្រូវពិចារណារឿងប្រាំមួយ៖
1. អ៊ីបាដះត្រូវតែស្របតាមស្ហារីអះក្នុងមូលហេតុរបស់វា។ បើមនុស្សម្នាក់គោរពសក្ការៈអល់ឡោះដោយអ៊ីបាដះដែលផ្អែកលើមូលហេតុដែលមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ក្នុងស្ហារីអះ អ៊ីបាដះរបស់គាត់ត្រូវបានបដិសេធ។ ភស្តុតាងគឺបន្ទូលរបស់អល់ឡោះ:
ﵟأَمۡ لَهُمۡ شُرَكَٰٓؤُاْ شَرَعُواْ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمۡ يَأۡذَنۢ بِهِﵞ ﵝالشُّورَى : ﵑﵒﵜ
“ឬមួយពួកគេមានព្រះនានាផ្សេងពីអល់ឡោះដែលបានដាក់ច្បាប់បញ្ញត្តិសាសនាសម្រាប់ពួកគេនូវអ្វីដែលអល់ឡោះមិនបានអនុញ្ញាត?”
ដូច្នេះការអនុញ្ញាតរបស់អល់ឡោះចំពោះការគោរពសក្ការៈនោះគឺចាំបាច់ដើម្បីឱ្យការគោរពសក្ការៈនោះត្រូវបានទទួលយកដោយទ្រង់។
ណាពី ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖
> مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ < [رواه البخاري ومسلم]
«អ្នកណាដែលបង្កើតថ្មីនៅក្នុងកិច្ចការរបស់យើងនេះ(សាសនារបស់យើង) នូវអ្វីដែលមិនមែនជាផ្នែករបស់វា នោះវាត្រូវតែត្រូវបានច្រានចោល»
និងក្នុងការរាយការណ៍មួយទៀត:
> مَنْ عَمِلَ عَمَلاً لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ < [رواه مسلم]
«អ្នកណាដែលបានធ្វើកិច្ចការមួយ ដែលកិច្ចការនោះមិនមែនជាបញ្ជារបស់យើង (សាសនារបស់យើង) នោះវានឹងត្រូវបានច្រានចោល»
អ្នកណាបង្កើតអ៊ីបាដះថ្មីក្នុងសាសនា មានន័យថានាំយកអ៊ីបាដះដែលមិនមាននៅក្នុងគម្ពីរនិងសុណ្ណះ នោះអ៊ីបាដះរបស់គាត់ត្រូវបានបដិសេធ មិនត្រូវបានទទួលយក ហើយវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាប៊ីដអះ។
ក្នុងចំណោមឧទាហរណ៍នៃប៊ីដអះដែលរីករាលដាលនៅក្នុងចំណោមមូស្លីមគឺ៖
ការប្រារព្ធពិធីម៉ៅលីដរបស់ណាពី ﷺ
ការប្រារព្ធពិធីរាត្រីទី២៧នៃខែរ៉ជាប់
អ្នកដែលធ្វើរឿងទាំងនេះមានគោលបំណងខិតទៅជិតអល់ឡោះ ـតាមរយៈពិធីទាំងនេះដែលពួកគេធ្វើក្នុងនាមជាអ៊ីបាដះ។ តែជាការដឹងច្បាស់ថាពិធីទាំងនេះមិនត្រូវបានធ្វើដោយណាពី ﷺ និងសាហាបះ ╚ហើយក៏មិនត្រូវបានស្គាល់នៅក្នុងជំនាន់តាប៊ីអីននិងអ្នកបន្តពីពួកគេដែរ ដែលជាសតវត្សរ៍បីដំបូងដ៏ប្រសើរ ដែលណាពី ﷺ បានធានាអំពីភាពល្អរបស់ពួកគេដោយមានប្រសាសន៍ថា៖
> خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ < [رواه البخاري ومسلم]
«មនុស្សល្អបំផុតគឺជំនាន់របស់ខ្ញុំ បន្ទាប់មកអ្នកដែលបន្ទាប់ពីពួកគេ បន្ទាប់មកអ្នកដែលបន្ទាប់ពីពួកគេ»
ជាការដឹងច្បាស់ថា រាល់អ៊ីបាដះដែលណាពី ﷺ មិនបានបញ្ជា ឬមិនបានធ្វើ ឬមិនបានអនុញ្ញាតឱ្យសាហាប៉ះណាម្នាក់ធ្វើ នោះការធ្វើវានឹងក្លាយជាប៊ីដអះ។
ទោះបីជាប៊ីដអះពេលខ្លះមើលទៅជារឿងល្អក៏ដោយ វាមិនធ្វើឱ្យខិតទៅជិតអល់ឡោះ ទេ ផ្ទុយទៅវិញ វាធ្វើឱ្យឆ្ងាយពីទ្រង់ ព្រោះវារួមបញ្ចូលការបន្ទោសរិះគន់ការនាំសារ។ ព្រោះប៊ីដអះនេះមានន័យថាណាពី ﷺ មិនបានបញ្ជូនស្ហារីអះឱ្យពេញលេញទេ ហើយម្ចាស់នៃប៊ីដអះនេះបានមកបំពេញវា។ នេះជារឿងខុសឆ្គង ព្រោះណាពី ﷺ បានបញ្ជូនស្ហារីអះទាំងមូល។ អល់ឡោះមានបន្ទូលថា៖
ﵟٱلۡيَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِينَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَيۡكُمۡ نِعۡمَتِيﵞ ﵝالمَائـِدَة : ﵓﵜ
“នៅក្នុងថ្ងៃនេះដែរ យើងបានបំពេញសាសនារបស់ពួកអ្នកឱ្យពួកអ្នក ហើយយើងបានបង្គ្រប់ឧបការគុណរបស់យើងដល់ពួកអ្នក”
2. អ៊ីបាដះត្រូវតែស្របតាមច្បាប់អ៊ីស្លាមនៅក្នុងប្រភេទរបស់វា។ ប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់បូជា(الذبح)សេះ នោះការបូជារបស់គាត់នឹងមិនត្រូវបានទទួលយកឡើយ ពីព្រោះច្បាប់អ៊ីស្លាមបានចែងថា ការបូជាត្រូវតែជាសត្វចិញ្ចឹមដែលមានជើងបួន គឺអូដ្ឋ គោ និងពពែ។
3. អ៊ីបាដះត្រូវតែស្របតាមស្ហារីអះក្នុងចំនួនរបស់វា។ ឧទាហរណ៍ បើមនុស្សម្នាក់សឡាតហ្សុហ៊រចំនួនប្រាំមួយរ៉ាកអាត អ៊ីបាដះរបស់គាត់មិនត្រូវបានទទួលយកទេ ព្រោះវាខុសនឹងស្ហារីអះក្នុងចំនួន។
4. អ៊ីបាដះត្រូវតែស្របតាមស្ហារីអះក្នុងរបៀបរបស់វា។ ឧទាហរណ៍ បើមនុស្សម្នាក់យកវូដូ ដោយលាងជើងមុន ក្រោយមកជូតក្បាល ក្រោយមកលាងដៃ ក្រោយមកលាងមុខ វូដូរបស់គាត់មិនត្រូវបានទទួលយកទេ ហើយជាលទ្ធផល សឡាតរបស់គាត់ក៏មិនត្រឹមត្រូវដែរ ព្រោះគាត់មិនបានធ្វើតាមណាពី ﷺ ក្នុងរបៀបនៃអ៊ីបាដះរបស់គាត់ ដោយបានខុសនឹងស្ហារីអះក្នុងរបៀបវូដូដែលមកពីណាពី ﷺ។
5. អ៊ីបាដះត្រូវតែស្របតាមស្ហារីអះក្នុងពេលវេលារបស់វា។ ឧទាហរណ៍ បើមនុស្សម្នាក់បួសហ្វ័រដូក្នុងខែសាអ់បាន ឬខែសាវវ៉ាល ឬសឡាតហ្សុហ៊រមុនហ្សាវ៉ាល ការបួសរបស់គាត់មិនត្រឹមត្រូវ និងសឡាតរបស់គាត់ក៏ដូចគ្នា ព្រោះគាត់បានខុសនឹងស្ហារីអះក្នុងពេលវេលាដែលបានកំណត់ដោយអ្នកបញ្ញត្តិដ៏គតិបណ្ឌិត។
6. អ៊ីបាដះត្រូវតែស្របតាមស្ហារីអះក្នុងទីកន្លែងរបស់វា។ ឧទាហរណ៍
បើមនុស្សម្នាក់ឈរនៅថ្ងៃអារ៉ហ្វះនៅមុហ្សដាលិហ្វះ ការឈររបស់គាត់មិនត្រឹមត្រូវទេ ហើយគាត់ត្រូវធ្វើហាជ្ជឡើងវិញ ព្រោះអ៊ីបាដះរបស់គាត់មិនស្របតាមស្ហារីអះក្នុងទីកន្លែងដែលបានកំណត់។
បើមនុស្សម្នាក់អ៊ីអ់តិកាហ្វនៅផ្ទះ អ៊ីអ់តិកាហ្វរបស់គាត់មិនត្រឹមត្រូវទេ ព្រោះទីកន្លែងនៃអ៊ីអ់តិកាហ្វក្នុងស្ហារីអះគឺនៅម៉ាស្ជិដ។
ទាំងនេះគឺជាលក្ខណៈទាំងប្រាំមួយដែលការអនុវត្តតាមអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ﷺ មិនអាចសម្រេចបានទេ លើកលែងតែមានគ្រប់លក្ខណៈទាំងអស់នេះក្នុងអ៊ីបាដះ មូលហេតុរបស់វា ប្រភេទ បរិមាណ របៀបរប ពេលវេលា និងទីកន្លែងរបស់វា។
بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، أَقُولُ قَوْلِي هَذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ فَاسْتَغْفِرُوهُ، إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ.
الخطبة الثانية
ثُمَّ اعْلَمُوا رَحِمَكُمُ اللهُ أَنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ عَظِيمٍ فَقَالَ:
ﵟإِنَّ ٱللَّهَ وَمَلَٰٓئِكَتَهُۥ يُصَلُّونَ عَلَى ٱلنَّبِيِّۚ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ صَلُّواْ عَلَيۡهِ وَسَلِّمُواْ تَسۡلِيمًا ٥٦ﵞ
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ، وَارْضَ عَنْ أَصْحَابِهِ الْخُلَفَاءِ، وَارْضَ عَنِ التَّابِعِينَ وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ.
اللَّهُمَّ أَعِزَّ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِينَ، وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَالْمُشْرِكِينَ، وَدَمِّرْ أَعْدَاءَكَ أَعْدَاءَ الدِّينِ، وَانْصُرْ عِبَادَكَ الْمُوَحِّدِينَ.
اللَّهُمَّ آمِنَّا فِي أَوْطَانِنَا، وَأَصْلِحْ أَئِمَّتَنَا وَوُلَاةَ أُمُورِنَا، وَاجْعَلْهُمْ هُدَاةً مُهْتَدِينَ.
اللَّهُمَّ وَفِّقْ جَمِيعَ وُلاةِ الْمُسْلِمِينَ لِتَحْكِيمِ كِتَابِكَ، وَإِعْزَازِ دِينِكَ، وَاجْعَلْهُمْ رَحْمَةً عَلَى رَعَايَاهُمْ.
اللَّهُمَّ مَنْ أَرَادَنَا وَأَرَادَ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِينَ بِشَرٍّ فَاشْغَلْهُ فِي نَفْسِهِ، وَرُدَّ كَيْدَهُ فِي نَحْرِهِ.
اللَّهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا الْغَلاءَ وَالْوَبَاءَ وَالرِّبَا وَالزِّنَا، وَالزَّلَازِلَ وَالْمِحَنَ وَسُوءَ الْفِتَنِ، مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ، عَنْ بَلَدِنَا هَذَا خَاصَّةً، وَعَنْ سَائِرِ بِلادِ الْمُسْلِمِينَ عَامَّةً، يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ.
رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
سُبْحَانَ رَبِّنَا رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ، وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ.
****